Aqqa: Kattuffik ateqarpoq ”ERFALASORPUT”
Najugaqarfia: Ataatsimeersuarnermi aalajangerneqartassaaq.
Aallartinneqarnera: novembarip 4 – at 1989.
Siunertaa: ERFALASORPUT nuna tamakkerlugu suleqatigiiffiuvoq, naalakkersuinermi suliniaqati-giiffinnut attaveqanngitsoq. Inuiaat kalaallit nunaminnut erfalasuminnullu asanninnerata ataqqinnin-neratalu ataavartinneqarnissaat siunertaraa.
Siunertaq anguniarneqassaaq maku aqqutigalugit:
- Kalaallit erfalasuata ataatsimuussusermut pingaaruteqarneranik eqqortumillu atorneqarnissaanik
paasisitsiniaanikkut.
- Katinngatinik peqatigiiffinnut suliniaqatigiiffinnullu erfalasunillu inunnut ataasiakkaanut tunnius-
Sisarnikkut siunertanillu inunnut iluaqutissaasunik tapersersuinikkut.
Ilaasortaqarneq. ERFALASORPUT- mut peqatigiiffiit suleqatigiiffiillu assigiinngitsut aammalu inuit ataasiakkaat taassuma siunertaanik maligaqarumasut ilaasortaasinnaapput.
Aaqqissugaanera: ERFALASORPUT immikkoortortalersorneqassaaq kommuneqarfinni, illoqarfin-ni nunaqarfinniluunniit peqatigiiffeqarnikkut, namminerisaminnik siulersuisoqartunik.
Peqatigiiffeqanngitsut kommuneqarfimmi peqatigiiffeqartumut aallartitaqarsinnaapput.
Immikkoortortat suliassaat: immikoortortaqarfiit ERFALASORPUT – p kattuffittut ilisarnaataanik allanillu tuniniaasassapput kalaallillu inuiattut ulluata nalliussineqarnerani aaqqissueqataasassallu-tik.
Immikkoortortaqarfiit malittarisassaat ERFALASORPUT – p siulersuisuunerinut nalunaarutigine-qartassapput.
Siulersuisoqarnera: ERFALASORPUT – mi qullersaapput qinikkat tassaasut siulersuisuunerit aam-malu kommuneqarfinnit tamanit aallartitat. Qullersatut piginnaatitaanertik ataatsimoortoq ataatsi-meersuarnermi ukiut pingasukkuutaarlugit pisartumi aalajangersaanikkut ersersittassavaat.
Malittaarisassat ..2
Siulersuisuunerit ataatsimeersuarnermut sinniillutik aggersussanik allanik qaaqqusisinnaapput, taak-kuli taaseqataasinnaanngillat.
Siulersuisuunerit qinikkatut ERFALASORPUT siulersussavaat taamatullu sulinerminni ataatsi-meersuarnermut akisussaallutik. Siulersuisuunerit ukuussapput: siulittaasoq, siulittaasup tullia, allatsi, aningaaserisoq aammalu siulersuisuunernut ilaasortaq ataaseq.
Siulersuisuunerni ikinnerpaamik aatsaat ilaasortat pingasut ataatsimiinnermi peqataappata aalajangiisoqarsinnaavoq.
Siulersuisuunernut qinersineq: Siulersuisuunerit ataatsimeersuaqataasunit qinerneqartassapput. Siulitaasoq immikkut qinerneqartassaaq. Siulittaasoq, allatsi aningaaserisorlu kattuffiup angerlarsimaffianiissapput.
Allatsi aningaaserisorlu ataatsimeersuartut avataanninngaanneersuusinnaapput.
Siulersuisunngortut akunnerminni siulittaasup tullia qinertassavaat.
Siulersuisuunerit ukiuni pingasuni atasassapput. Qinigassanngorteqqittoqarsinnaavoq. Qiningaasut akissarsiutiginagu suleqataassapput.
Erfalasunik, saqqarmiuaqqanik, nipititakkanik allanillu tuniniaanermi juunip 4 – anni pisartussami iluanaarutit tamakkerlugit ERFALASORPUT – mut isertinneqartassapput.
Qullersat § 5 naapertorlugu qinikkat ataatsimeersuarnerat ukiut pingasukkuutaarlugit pisassaaq. Qullersattaaq oqarasuaatikkut ataatsimiitsinneqarsinnaapput siulersuisuunerit oqaluuserisassatut siunnersuutaat tunngavigalugit, tassanilu ilanngunneqarsinnaapput kommuneqarfinniit siunnersuutaasinnaasut.
Ataatsimiinnermut aggersaaneq kingusinnerpaamik ataatsimeersuarnissaq sapaatit akunnerinik sisamanik sioqqullugu siulersuisuunerit sulissutiginninnerat tunngavigalugu pisassaaq.
malittarisassat ..3
Qullersat ileqquusumik ataatsimeersuarnissaat kingusinnerpaamik sapaatit akunnerinik sisamanik sioqqullugu oqaluuserisassatut siunnersuutit siulersuisuunernut nassiunneqartassapput. Oqaluuserisassat tulleriiaarneri § 9 malillugu aqqissuussat, oqaluuserisassatut siunnersuutit naatsorsuutillu ERFALASORPUT – p allaffianiit nassiussorneqartassapput ataatsimeersuarnissaq kingusinnerpaamik sapaatit akunnerinik marlunnik sioqqullugu.
Ileqquusumik ataatsimeersuarnermi oqaluuserisassatut uku ilaasussaapput:
1. Tikilluaqqusineq
2. Aqutsisussamik toqqaaneq
3. Siulersuisuunerit nalunaarutaat
4. Naatsorsuutit kukkunersioriikkat saqqummiunneqarnerat
5. Oqaluuserisassatut siunnersuutit oqallisigineri aalajangiivigineqarnerilu
6. Siulersuisuunernut ilaasortassanik qinersineq:
A: Siulittaasumik
B: Siulersuisuunernut ilaasortassanik sinniisissaannillu marlunnik.
C: Kukkunersiuisumik taamatut akuerisaasumik.
7. Ataatsimeersuarnissap tulliup sumiinnissaanik aaliangiineq.
8. Tamalaat.
Ataatsimeersuarnermi aaliangiinerit tamarmik aaliangiiffigineqartassapput nalinginnaasumik amerlanerussuteqartut isumaat malillugu. Allalluni aalajangiisinnaaneq piumasaqaatigineqarsinnaa-voq.
Ilaasortat takkussimasut kisimik inuillu ataasiakkaat namminneerlutik sinniisorisaat siumut allakkatigut nalunaarutigineqareersimasut taaseqataasinnaapput.
Aaliangiinerit allattaavinnut allanneqartassapput. Taanna ataatsimeersuarnermi aqutsisumit siulittaasumillu atsiorneqassaaq. Allattaavinnit allagaq aaliangikkap qanoq ittuuneranut uppernarsaatitut atorneqartussaavoq.
ERFALASORPUT- mi suliarisat siulittaasumit pisussaassuseqarfittut atsiorneqartassapput, kisiannili aningaasanut tunngassuteqartut inunnit marlunnit siulersuisuunernit taamaaliorsinnaasutut akuerisaasunit atsiorneqartassallutik.
Malittarisassat ..4
Ukioq naatsorsuiffik ingerlanneqassaaq januaarip 1-anniit decembarip 31- annut.
ERFALASORPUT kattuffittut atorunnaarsinneqarsinnaavoq aatsaat qullersat ataatsimeersuarner-minni aaliangiineratigut, qullersat affaat ilaappata kiisalu ataatsimeeqataasut ¾ - ii atorunnaarsitsi-niarnermut siunnersuummut isumaqataappata. Ataatsimeersuaqataasut kattuffiup atorunnaarsinne-qarsinnaaneranut aaliangiisinnaassuseqanngippata ataatsimiigiaqqusisoqaqqissaaq. Ataatsimeersu-aqqinnermi tassani ilaasut amerlassusiat apeqqutaatinnagu isersimasut 2/3 – ii atorunnaartitsinis-samut isumaqataappata ERFALASORPUT kattuffittut atorunnaarsinneqassaaq.
Ataatsimeersuarnerli ERFALASORPUT – p kattuffittut atorunnaarsinnissaanut tunngassuteqartoq allakkatigut pisinnaavoq siulersuisuunerit tamatuminnga aaliangiineratigut.
Atorunnaarsitsiniarluni ataatsimeersuarnermi aammattaaq aaliangiiffigineqassapput ERFALASORPUT – p kattuffittut aningaasaataasa, atortussaataasa allallu pissarisaasa qanoq pineqarnissaat.
Malittarisassat akuersissutigineqarput atuuttussanngortinneqarlutillu Sisimiuni ataatsimeersuarner-mi novembarip 4 – anni 1989.
___________________
Allatsi
___________________
Aqutsisoq
Allanngortinngikkaluarlugit aaqqissuunneqarnissaat oktobarip 25-anni 1992- imi isumaqatigiissuti-gineqarpoq